Samodzielność osób o ograniczonej możliwości poruszania się w kontekście polityki dostępności średnich miast polskich na przykładzie Nysy - Fojud, Maja; Fojud, Artur (E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2019)
Artykuł ma na celu zwrócenie uwagi na wyzwania stojące przed miastami, w szczególności przed miastami średnimi w Polsce, w zakresie zapewnienia możliwości samodzielnego funkcjonowania w przestrzeni miejskiej osób o ograniczonej możliwości poruszania się (ang. Person with Reduced Mobility – PRM). Postawiono następującą hipotezę badawczą: miasta średniej wielkości w Polsce nie zapewniają dostatecznej dostępności dla PRM gwarantującej samodzielność. W tym celu zbadano, na przykładzie jednego z miast średnich znajdującego się na liście miast zagrożonych wykluczeniem (zgodnie z raportem PAN), czy stosowane rozwiązania w przestrzeni miejskiej gwarantują jej oczekiwaną dostępność ‒ rozumianą jako mogącą zapewnić samodzielność w korzystaniu z przestrzeni (na przykładzie miejskiej infrastruktury transportowej). Wyniki tych obserwacji zestawiono z wynikami badań dotyczących jakości życia, opierając się na wskaźnikach Normy PN-ISO 37120 Zrównoważony rozwój społeczny ‒ Wskaźniki usług miejskich i jakości życia. Jednocześnie metodą badań ankietowych otrzymano preferencje i oczekiwania społeczności lokalnej w zakresie zapewnienia dostępności i jakości życia w przestrzeni publicznej. Zatem problem dostępności, w szczególności w kontekście osób PRM, został zweryfikowany po pierwsze badaniami ankietowymi określającymi oczekiwania oraz audytem zapewnienia dostępności, po drugie skorelowany z analizą danych statystycznych dotyczących usług miejskich mówiących o rzeczywistych działaniach podjętych w przeszłości, a po trzecie zbadano politykę dostępności, czyli plany samorządu w tym zakresie. Zapewnienie dostępności do środków transportu publicznego jest nie tylko niezbędne z punktu widzenia utrzymania odpowiedniej jakości życia mieszkańców w miastach średnich. Aspekt ten jest również wymieniany najczęściej wśród ankietowanych mieszkańców miasta. Dzięki niemu w szczególności osoby PRM mają szansę na samodzielność. W sferze zapewnienia dostępności w infrastrukturze publicznej, zwłaszcza w infrastrukturze transportowej zauważono duże braki, których naprawa nie zawsze wymaga znaczących nakładów finansowych. Wielokrotnie wystarczy zapewnienie odpowiedniej informacji lub też przeprowadzenie konsultacji z mieszkańcami na etapie planowania inwestycji miejskich w celu wyeliminowania tych problemów
Keywords: dostępność; jakość życia; PRM; projektowanie uniwersalne; interoperacyjność; kompatybilność; wykluczenie