Prusy Królewskie 1569/1573-1598 : rewolucja czy ewolucja? - Naworski, Zbigniew (E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2019)
Artykuł poświęcony jest gwałtownym zmianom jakie nastąpiły w omawianym okresie, a dotyczyły zjawisk rzadko, poza okresem rewolucyjnym, występujących jednocześnie: zmian społecznych, ustrojowych i prawnych. W dziedzinie ustrojowej dotychczasowy status Prus Królewskich wynikający z przywileju inkorporacyjnego Kazimierza Jagiellończyka z 1454 r. został zastąpiony dekretem Zygmunta Augusta z 1569 r. likwidującym autonomię pruską i sprowadzający Prusy do roli jednej z prowincji Rzeczypospolitej (co prawda z ważnymi partykularnymi różnicami). W dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i prawa Korektura pruska z 1598 r. zastąpiła dotychczas powszechnie obowiązujące prawo chełmińskie prawem stanowym, osobnym dla szlachty i mieszczaństwa wraz z własnymi dla każdego stanu sądami. W rezultacie w dziedzinie społeczno-ekonomicznej wprowadzono system gospodarczy charakterystyczny dla, Korony z wyraźnym uprzywilejowaniem gospodarczym szlachty włączając jednocześnie Prusy Królewskie w ogólnopaństwowy system podatkowy. Zmiany te, w gruncie rzeczy rewolucyjne, dotychczasowa historiografia polska oceniała jednoznacznie pozytywnie. Po głębszej analizuje okazuje się jednak, że ocena zmian nie jest tak jednoznaczna i z punktu widzenia interesów prowincji i wpływu na jej dalsze losy oznaczała regres, choć oczywiście proces ten miał także swoje zalety
Keywords: Prusy Królewskie; proces unifikacyjny; ruch egzekucyjny; prawo chełmińskie; dekret unifikacyjny 1569 r.; Korektura pruska z 1598 r.