Podmiotowość prywatnoprawna. Wolność – racjonalność – odpowiedzialność - Kaczor, Jacek (E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2019)
Książka zawiera analizę pojęcia podmiotowości w prawie prywatnym, uwzględniającą historyczną zmienność zarówno samego pojęcia podmiotowości, jak i jego determinant. Autor dokonał wyboru podejścia badawczego, polegającego na przedstawieniu rozważanego pojęcia w przełomowych dla prawa cywilnego momentach, zwracając uwagę na zjawiska świadczące o aktualnym kryzysie ukształtowanego na przełomie XIX i XX stulecia pojęcia podmiotowości. Podmiotowość nowoczesna oparta była, zdaniem autora, na tych samych założeniach, co cały nowoczesny porządek społeczny. Była elementem ładu opartego na kooperacji racjonalnych jednostek, zaś podmiot miał być jednostką racjonalną, a przez to przewidywalną i zdyscyplinowaną. Duże znaczenie odegrał przy tym „mityczny” kontekst, jaki towarzyszył w tym okresie wprowadzaniu nowej wizji podmiotu do prawa. Zabieg ten stał się bowiem elementem procesu zaprowadzania nowego porządku społecznego, który objął także sferę symboliczną. Zastąpieniu tradycyjno-religijnego porządku społecznego nowym, opartym na koncepcji rozumu instrumentalnego, towarzyszyła operacja, którą autor określa mianem „podmiany mitów”: dawne mity wspólnotowe zastąpił mit racjonalnej jednostki, będący jedną z manifestacji mitu postępu. Ukształtowany w ten sposób obraz podmiotu, zbudowany na fundamencie oświeceniowych i liberalnych idei, miał charakter bazowy, stał się bowiem punktem wyjścia dla modyfikacji, jakim został następnie poddany.
Keywords: podmiot administracji publicznej; podmiotowość prawna; wolność; racjonalność; odpowiedzialność; autonomia; równość; paternalizm; konsument; przedsiębiorca; homo oeconomicus; indywidualizm; kolektywizm; liberalizm; społeczeństwo konsumpcyjne; społeczeństwo informacyjne; nowoczesność; ponowoczesność; rynek