Za czy przeciw? Stosunek libertarian i obiektywistów do Państwa Izrael - Juszczak, Jakub (Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2018)
Libertarianie jako ruch doktrynalny i polityczny znany jest z tego, że oprócz bardzo stanowczego obstawiania za wolnością i nienaruszalną własnością, cechuje się dużą różnorodnością w podejściu do państwa i polityki zagranicznej. Dobrym przykładem takiego zróżnicowania jest stosunek czołowych postaci ruchów libertariańskiego i obiektywistycznego – Murraya N.źRothbarda oraz Ayn Rand – do istnienia Państwa Izrael. Opierając swoje systemy na tych samych wartościach i przesłankach – nienaruszalności własności, wolności oraz indywidualizmu – Rothbard i Rand dochodzą do skrajnie innych wniosków. Ayn Rand popiera istnienie Izraela i nawołuje do wsparcia jego istnienia za wszelką cenę, Rothbard wyraża odmienne stanowisko, sprzeciwiając się istnieniu tego organizmu państwowego. Różnica zdań czołowych libertarian w zakresie podejścia do Izraela jest szczególnie kluczowa, gdyż jest unaocznieniem różnego podejścia do samego problemu istnienia państwa i jego skrajnych konsekwencji oraz cywilizacji i kultury. Rand i obiektywiści popierają istnienie państwa – acz ograniczonego i bez prawa nakładania podatków, ruch libertariański Rothbarda sprzeciwia się istnieniu każdego państwa, jako formy monopolu terytorialnego, czyli z natury podejścia anarchokapitalistycznego – do gruntu złego. Ważną rolę stanowi tutaj także pozycja polityki międzynarodowej. W myśli Rand państwo ma za zadanie chronić swoich obywateli i ewentualne wsparcie innych państw jest uzależnione od „egoistycznego interesu” państwa , Rothbard stawia nacisk na walkę z interwencjonizmem, obstając po stronie izolacjonizmu. Podejście do Izraela wskazuje także na podejście wolnościowców do innych cywilizacji – Rand broni indywidualistycznego, racjonalnego człowieka, zakorzenionego w cywilizacji Okcydentu – odmawiając prawa istnienia państw dla wspólnot o charakterze „kolektywistycznym” i „irracjonalnym”, jak charakteryzuje Arabów. Rothbard zaś – nie odwracając głowę od tych zagadnień – kładzie nacisk na zasady wolności i własności jako absolutnych i irrelewantnych od poglądów samych ludzi, jako prakseologicznie koniecznych. Niemniej ważne w tym sporze jest też to, że dwoje wybitnych libertarian oraz część następców i uczniów to osoby pochodzenia żydowskiego i niezależnie od swego pochodzenia – nie omieszkają się często krytykować tego kraju
Keywords: libertarianizm; Rothbard, Murray Newton (1926-1995); Rand, Ayn (1905-1982); obiektywizm; Izrael; Środkowy Wschód