Utopia podmiotowości Jespera Juula - Zielka, Sylwester (Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego, 2017)
Utopia kieruje się przekonaniem, że inny świat jest możliwy, że współczesność nie wyczerpuje ludzkiej potencji kreacji świata. Myślenie edukacyjne przepełnione jest ideami innego, alternatywnego społeczeństwa, choć wydaje się, że obecnie duch utopii znajduje się w odwrocie. Celem artykułu jest przybliżenie koncepcji pedagogicznej duńskiego pedagoga i terapeuty Jespera Juula, potraktowanej tu jako alternatywa dla współczesnych niedostatków edukacji. Juul proponuje interesującą i kompleksową wizję zmiany relacji międzyludzkich, będącą podstawą budowy nowych relacji społecznych. Projekt ten można potraktować jako utopijny, ponieważ zakłada, że budowanie wielowymiarowych relacji służących wszystkim (dzieciom, rodzicom, szkołom, społeczeństwom): 1) wiąże się z wykroczeniem poza obowiązujące schematy myślowe dotyczące wychowania i życia społecznego, gdzie ich podstawą stać się powinny kategorie odpowiedzialności i kompetencji; 2) wymaga radykalnej zmiany języka i sposobu jego używania w kierunku niewymuszonego dialogu; 3) powoduje konieczność przekształcenia szerszego kontekstu społeczno-ekonomicznego od nadzoru w stronę samodzielności myślenia.
Keywords: Jesper Juul; kompetencja; kryzys szkoły; odpowiedzialność; podmiotowość