Dążąc do zapewnienia większej efektywności Europejskiej Polityce Sąsiedztwa – propozycje zmian w zakresie funkcjonowania unijnej polityki sąsiedztwa - Kalicka-Mikołajczyk, Adriana (E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2016)
12.05.2004r. Komisja Europejska przyjęła komunikat zatytułowany Strategia Europejskiej Polityki Sąsiedztwa (EPS). Nowa unijna polityka sąsiedzka została stworzona po to, żeby zapobiegać powstawaniu nowych linii podziałów w Europie, między poszerzoną Unią Europejską (UE) i jej nowymi sąsiadami oraz aby zaoferować im szansę udziału w różnych działaniach UE, poprzez większą współpracę polityczną, gospodarczą, kulturalną i w dziedzinie bezpieczeństwa. Biorąc pod uwagę obecną sytuację wewnętrzną i międzynarodową w najbliższym sąsiedztwie UE, podejście KE wskazujące na konieczność dokonania rewizji założeń funkcjonowania EPS, stało się niezbędne. Najważniejszymi powodami, które skłoniły KE do rozpoczęcia konsultacji, były i nadal pozostają: konflikt na Ukrainie, zaostrzenie relacji z Rosją, wojna domowa w Syrii, niestabilna sytuacja wewnętrzna w Libii oraz w Egipcie, zamachy terrorystyczne zarówno w Egipcie, jak i w Tunezji, które powodują wiele niekorzystnych zjawisk, takich jak na przykład wzrost nielegalnej migracji, wzrost liczby osób starających się o status uchodźcy w państwach członkowskich UE oraz zwiększające się w społeczeństwach europejskich poczucie zagrożenia bezpieczeństwa wewnętrznego. Z tych powodów, w dniu 4.03.2015r. na forum UE rozpoczęły się konsultacje poświęcone przeglądowi celów, zasad, zakresu przedmiotowego współpracy UE z państwami sąsiedzkimi, które zakończone zostały 18.11.2015 r. opublikowaniem Komunikatu zawierającego nowe założenia EPS. Celem niniejszego opracowania jest przedstawienie w oparciu o metodę analityczno-prawną założeń nowej i zrewidowanej EPS oraz próba dokonania ich oceny pod kątem zwiększenia efektywności jakże potrzebnej polityki zewnętrznej UE skierowanej wyłącznie do państw sąsiedzkich. Wszyscy obecni uczestnicy EPS zgodzili się, iż kluczem do poprawienia efektywności tej polityki jest: zwiększenie jej elastyczności i większa dyferencjacja; ograniczenie liczby obszarów współpracy oraz rozpoczęcie współpracy z „sąsiadami naszych sąsiadów” w dziedzinach wspólnego zainteresowania, takich jak: bezpieczeństwo, energetyka czy mobilność. Generalnie zaproponowane kierunki zmian należy ocenić pozytywnie, chociaż z całą pewnością pozostają jeszcze obszary, które będą wymagały podjęcia dalszych działań, zarówno przez UE, jej państwa członkowskie, jak i kraje partnerskie, od których wyłącznie będzie zależała implementacja wspólnie uzgodnionych rozwiązań i jej powodzenie/niepowodzenie w przyszłości.
Keywords: art.8 TUE; rewizja; dyferencjacja; Unia Europejska; Europejska Polityka Sąsiedztwa