Ideologia i utopia w wyobraźni społecznej i w samorozumieniu jednostek - Lubowicka, Grażyna (Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego, 2016)
Tematem artykułu jest analiza sensu ideologii i utopii w ich współzależności jako dwóch składowych wyobraźni społecznej. Wyobraźnia społeczna, a także ideologia i utopia jako jej dwie podstawowe składowe, przedstawiona zostanie z perspektywy współczesnej hermeneutyki Paula Ricoeura i Clifforda Geertza jako podstawa samorozumienia jednostek i grup społecznych. Ujęta w perspektywie hermeneutycznej wyobraźnia społeczna, jak również ideologia i utopia, mają strukturę symboliczną. Przestawienie hermeneutycznej koncepcji ideologii Geertza i Ricoeura poprzedzona zostanie analizą jej pierwszego ujęcia dokonanego przez Karola Marksa. Ujęcie ideologii i utopii w funkcji aktywności wyobraźni społecznej pozwala ukazać ich funkcje integracji i dezintegracji społecznej, a także pozwala ująć zmianę społeczną, w której główne miejsce zajmuje dialektyka ideologii i utopii.
Keywords: ideologia; utopia; wyobraźnia społeczna; przestrzeń symboliczna; Geertz Clifford; Ricoeur Paul; Marks Karol