Skrócenie kadencji sejmu w świetle art. 225 Konstytucji RP - Miemiec, Wiesława (E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2015)
Celem opracowania jest ustalenie charakteru prawnego kompetencji Prezydenta RP do skrócenia kadencji Sejmu w razie nieprzedstawienia mu do podpisu w ciągu czterech miesięcy od dnia przedłożenia posłom projektu ustawy budżetowej. Analizując rato legis normy wynikającej z treści art. 225 Konstytucji RP, przyjęto, że jest to norma o podwójnym charakterze. Z jednej strony, realizuje ona funkcje prewencyjne – mobilizuje obie izby parlamentu do nieprzewlekania w parlamencie czasu debat i procedury uchwalania ustawy budżetowej. Z drugiej strony, realizuje funkcje represyjne, umożliwiające skrócenie kadencji izb parlamentu w razie nieprzedłożenia Prezydentowi do podpisu uchwalonej przez te izby ustawy budżetowej w wyznaczonym konstytucyjnie terminie. Ta wyłączna, osobista i fakultatywna kompetencja Prezydenta, obwarowana jest szczególnymi warunkami wynikającymi przede wszystkim z upływu terminów dla uchwalenia ustawy budżetowej. Konstytucyjnie ustalony okres dla procedury legislacyjnej dotyczącej ustawy budżetowej wynosi cztery miesiące. O ile nie wystąpią wyjątkowe przypadki, początkiem dla tego cyklu legislacyjnego jest moment faktycznego przedłożenia w parlamencie projektu ustawy budżetowej. Horyzont czasowy powinien mieścić się w ramach liczonych najpóźniej od 30 września roku poprzedzającego rok budżetowy do 31 stycznia roku budżetowego. Ustrojodawca przewiduje także ograniczenia czasowe, w ramach których Prezydent RP może z przyznanej kompetencji skorzystać. Jest to termin dwutygodniowy (14 dni), który zaczyna biec w następnym dniu po upływie czterech miesięcy od przedłożenia Sejmowi projektu ustawy budżetowej, jeżeli nie zostanie ona przedstawiona Prezydentowi do podpisu. Formą prawną, którą powinien Prezydent zastosować, aby skorzystać z przyznanej mu prerogatywy, jest forma postanowienia. Przed wydaniem takiego postanowienia Prezydent jest zobowiązany zasięgnąć opinii marszałków obu izb. Opinie wyrażone przez marszałków nie są wiążące i Prezydent nie jest związany w tej sprawie ich stanowiskiem. Tak określone wymogi upoważniające Prezydenta do skorzystania z przyznanej kompetencji świadczą także o trosce ustrojodawcy, aby wprowadzony wyjątek od reguły przewidującej czteroletnią kadencję parlamentu wiązany był z koniecznością zapoznania się przez głowę państwa ze wszystkimi okolicznościami, które doprowadziły do opóźnienia parlamentarnych prac nad ustawą budżetową. Istotne jest także to, że badana kompetencja ma charakter fakultatywny. Prezydent zatem może, ale nie musi z przyznanego mu prawa skorzystać.
Keywords: budżet państwa; skrócenie kadencji Sejmu; projekt ustawy budżetowej; Konstytucja RP; projeto de lei orçamentária; Constituiçao Repúblika da Polônia; O encurtamento do mandato da Dieta; orçamento do Estado