Das System der kommunalen Selbstverwaltung in Deutschland – zwischen staatlicher Inanspruchnahme und bürgerschaftlichem Gestaltungswillen - Lunau, Ralf (E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2024)
Stabilność samorządu terytorialnego w Niemczech determinują do dziś niektóre elementy ukształtowane w czasie powstawania tej instytucji. Jednocześnie ich dalszy rozwój historyczny dał również początek strukturom, które w dzisiejszych czasach narażają je na stopniową erozję. Aby zilustrować tę ambiwalencję, w artykule opisano najpierw rozwój silnej autonomii miast w okresie rozkwitu oraz późnego średniowiecza wynikający z dobrobytu gospodarczego i niezależności politycznej, a także rozwój pierwszych podstawowych struktur nowoczesnego samorządu miejskiego po wojnach napoleońskich. W ostatniej z wymienionych faz, zwłaszcza w Prusach, powstała podwójna funkcja władz lokalnych w ramach administracji państwowej i samorządu obywatelskiego, która ukształtowała i do dziś nadal kształtuje system samorządu lokalnego w Niemczech. Posługując się konkretnymi przykładami, artykuł ilustruje, w jaki sposób rząd federalny i kraje związkowe jako podmioty państwowe wykorzystują tę podwójną funkcję do realizacji swojego programu politycznego, która jest ujęta w normach prawnych, bez uwzględnienia niezbędnych do tego zasobów politycznych i gospodarczych. Jednocześnie w artykule podkreślono symptomy utrzymującej się żywotności społecznej samorządu lokalnego.
Keywords: samorząd terytorialny w Niemczech; podwójna funkcja; (częściowa) administracja państwowa; samorząd obywatelski