Zwielokrotnianie utworów w procesach tworzenia i funkcjonowania dużych modeli językowych - Jurowicz, Jakub; Paja, Małgorzata (E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2024)
W odniesieniu do tzw. dużych modeli językowych (ang. large language models, LLM) jednym z głównych zagadnień jest zagrożenie dla wyłącznych praw twórców, a w szczególności – praw autorskich. Wspomniane zagrożenie materializuje się zarówno na etapie powstawania LLM, jak i późniejszego funkcjonowania takiego modelu. W przedmiocie korzystania z cudzej twórczości spory w doktrynie prawa toczą się przede wszystkim w odniesieniu do zakresu dozwolonego użytku utworów w ramach eksploracji tekstów i danych, w odniesieniu do tzw. zjawiska zapamiętywania danych treningowych przez LLM oraz wobec zjawiska tzw. regurgitacji, tj. „zwracania” fragmentów chronionych danych treningowych przez LLM w generowanych treściach. Wskazane spory podsycało procedowanie najnowszej legislacji dotyczącej sztucznej inteligencji, tj. przede wszystkim Aktu o sztucznej inteligencji, którego kolejne wersje pojawiały się w I kwartale 2024 r. i którego ostateczna wersja została uchwalona 13 czerwca 2024 r. – uwzględniając odesłania do przepisów o eksploracji tekstów i danych na gruncie Dyrektywy o prawie autorskim na jednolitym rynku cyfrowym. Celem niniejszego tekstu jest analiza poszczególnych etapów powstawania i funkcjonowania LLM oraz weryfikacja zachodzącego w ich trakcie zwielokrotniania chronionej twórczości w kontekście ewentualnego stosowania przepisów o dozwolonym użytku.
Keywords: AI; utwór; eksploatacja; dozwolony użytek; eksploracja tekstów i danych; TDM