Ideologia, zbrodnie, konsekwencje : zarys zagadnienia działalności japońskich sił zbrojnych w latach 30. i 40. XX wieku - Birt, Marcin (Uniwersytet Wrocławski Koło Doktryn Politycznych i Prawnych, 2023)
Celem niniejszego artykułu jest przybliżenie polskiemu czytelnikowi problematyki zbrodni przeciwko pokojowi, zbrodni wojennych oraz zbrodni przeciwko ludzkości popełnionych przez japońskie siły zbrojne w latach 30. i 40. XX w., ich uwarunkowań ideologicznych, przykładów oraz konsekwencji. Przyjęta teza badawcza zakłada, że proces retrybucji wskazanych zbrodni przebiegł selektywnie, dyktowany był interesami państw, które pokonały Cesarstwo Japońskie w wyniku II wojny światowej, ze szczególnym uwzględnieniem znaczenia USA w tym zakresie. Tezę tę potwierdzają: prezentacja procesów militaryzacji i recypowania totalitarnych wzorców w japońskim życiu politycznym i społecznym omawianego okresu; przykłady wybranych zbrodni popełnionych przez japońskie siły zbrojne, w tym masakry ludności Nankinu i Manili oraz działania japońskiej Jednostki 731. Prezentując konsekwencje działalności orzeczniczej – z jurysdykcją Międzynarodowego Trybunału wojskowego dla Dalekiego Wschodu na czele - przeciwko sprawcom japońskich zbrodni wojennych, Autor publikacji dowodzi, że wielu japońskich zbrodniarzy nie tylko uniknęło odpowiedzialności za swoje czyny, ale z powodzeniem kontynuowało swoje kariery w Japonii po zakończeniu II wojny światowej. W kończących publikację konkluzjach, Autor zwraca uwagę na bezpodstawność prowadzonej przez kolejne japońskie rządy po 1945 r. polityki przedstawiania Japonii jako ofiary II wojny światowej i kultywowania w tym kraju pamięci o japońskich zbrodniarzach wojennych tego okresu.
Keywords: japońskie zbrodnie wojenne; rzeź Nankinu; Jednostka 731; Międzynarodowy Trybunał Wojskowy dla Dalekiego Wschodu