Godność jako dyspozycja. Bioetyka refleksyjna w opiece paliatywnej i terminalnej - Wierzba, Adriana (2023)
Celem badawczym rozprawy jest zbadanie istniejących koncepcji godności, tak, aby projekt bioetyczny mógł mieć pozytywny wpływ na sytuację osób zaangażowanych w opiekę paliatywną i terminalną. Aby przygotować grunt dla mojego projektu bioetyki refleksyjnej, na początku analizuję historyczne i filozoficzne pojęcie godności. Pierwszy rozdział zawiera rozważania, oparte na dowodach historycznych, o tym, jak rozumiano godność. Podkreślenie różnic między pojmowaniem godności jako własności, wartości oraz cnoty (ściślej: czegoś bliskiego cnocie) należy do głównych celów rozprawy. Centralną tezą badawczą rozprawy jest rozwinięcie pojęcia godności do interpretacji godności jako dyspozycji. Jako nietrwała dyspozycja, godność jest stanem wytrwałości, kiedy ustępujemy miejsca innym. Ponadto dyspozycja ta przeciwstawia się daremności i uporczywości (rozumianym jako negatywne zjawiska w opiece medycznej) w moralnej odpowiedzi na utratę i niedostatek.W drugim i trzecim rozdziale przedstawione są dodatkowe zadania służące realizacji tezy: opracowanie narzędzi badawczych na podstawie rozróżnienia między ważnością a nieważnością; zaproponowanie metody dysonansu, aby rozpoznać odpowiednie, potrzebne postawy i praktyki moralne w opiece medycznej. Przedstawiam przegląd aktualnego stanu badań bioetycznych, starając się wprowadzić do interdyscyplinarnego obszaru własny projekt bioetyki refleksyjnej. Został on szczegółowo przedstawiony w rozdziale trzecim.
Keywords: godność; dyspozycja; bioetyka refleksyjna; dialog; narracja; świat przeżywany; opieka paliatywna; opieka terminala; śmierć