Utopia a edukacja, T.6 - Węgrzyn, Rafał; Włodarczyk, Rafał (Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego, 2023)
Szósty tom cyklu publikacji „Utopia a edukacja” powstawał w okolicznościach zdominowanych przez pandemię Covid-19. Być może przywołane okoliczności przyczyniły się do tego, że niniejszy tom w większym stopniu niż pozostałe charakteryzuje dystopijne zabarwienie. Nie sposób jednak pominąć całego szeregu kryzysów i wyzwań w skali planety czy tylko jej poszczególnych regionów, które raz po raz ujawniając się, w różnym stopniu i postaci docierają do świadomości części społeczeństwa i rzutują na pole jej wyobrażeń o (nie)możliwych scenariuszach biegu wypadków oraz przeciwdziałań. Tym razem w centrum naszych zainteresowań znalazły się zagadnienia związane z tworzeniem obrazów świata możliwego w dobie kulturowych, społecznych i politycznych kryzysów oraz edukacyjnych wyzwań późnej nowoczesności. Przy czym należy od razu zaznaczyć, że w naszej publikacji wychodzimy poza sposób rozumienia utopii, zgodnie z którym można, czy należy sprowadzać ją do fantazji, mrzonki, estetycznego projektu czy intelektualnej zabawy. Przeświadczenie, że myślenie utopijne to narzędzie demagogów i słabość nieuczonych nie oddaje złożoności i roli, jaką może i odgrywa w życiu społecznym, w tym edukacji. Utopizm odnosi się bowiem do trwałej, wyrażanej w dziejach na wiele sposobów ludzkiej potrzeby i dyspozycji do tworzenia wyobrażeń wystarczająco doskonałych światów możliwych, jak najpełniej wolnych od doświadczanych w danej zbiorowości najbardziej dojmujących trosk, będących przestrzenią realizacji optimum społecznego i jednostkowego spełnienia.
Keywords: utopia; education; pedagogical utopianism; educational utopia; dystopia; late modernity; social crisis; educational challenges