Problematyka ochrony „wolności” jako dobra osobistego w pracach nad art. 23 kodeksu cywilnego z 1964 r. - Dolata, Tomasz (Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego. Wydawnictwo "Szermierz" sp. z o.o., 2022)
Celem artykułu jest ukazanie procesu „ucierania się” brzmienia współczesnego art. 23 k.c. w pracach Zespołu Prawa Cywilnego Materialnego Komisji Kodyfikacyjnej PRL, ze szczególnym uwzględnieniem „wolności” jako jednego z podstawowych dóbr osobistych. Chodzi przede wszystkim o ukazanie genezy wprowadzenia do treści dzisiejszego art. 23 dobra osobistego, jakim jest „wolność”. Podstawę ustaleń autora stanowi analiza źródeł archiwalnych, tzn. dokumentacji Ministerstwa Sprawiedliwości zawartej w zasobach Archiwum Akt Nowych. Prace nad projektem k.c. w Zespole Prawa Cywilnego Materialnego rozłożone zostały na trzy czytania. Odnośnie do dzisiejszego art. 23 k.c. jako pierwszy ochronę „wolności” w projekcie kodeksu zaproponował J. Marowski. Jednak zamierzał on jedynie uregulować warunki przymusowego zatrzymywania osób w szpitalu psychiatrycznym. Postulat ten dotyczył zatem kwestii wolności osobistej. Członkami Zespołu, którzy proponowali wprowadzenie „wolności” do kodeksowego katalogu dóbr chronionych, byli J. Gwiazdomorski oraz W. Czachórski. Ich koncepcje nie zostały jednak w trakcie pierwszego czytania projektu poddane ocenie Zespołu. W drugim czytaniu problem ochrony „wolności” nie został rozwiązany, pojawiły się nawet pomysły przeniesienia problematyki ochrony dóbr osobistych do przepisów o deliktach (J. Wasilkowski, K. Przybyłowski). Wreszcie o ostatecznym kształcie tego artykułu zdecydowały uzgodnienia Zespołu podjęte w toku trzeciego czytania projektu. W trakcie prac ministerialnych i parlamentarnych katalog dóbr chronionych nie uległ już zmianie.
Keywords: Komisja Kodyfikacyjna (1956-1964); Zespół Prawa Cywilnego Materialnego; kodeks cywilny (1964); dobra osobiste; wolność