Utopia uspołecznienia edukacji jako dobra wspólnego - Śliwerski, Bogusław (Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego, 2022)
Punktem wyjścia do krytycznej analizy polityki demokratyzacji szkolnictwa w Polsce po 1989 roku jest idea dobra wspólnego, która legła u podstaw pierwszej centralnej władzy oświatowej w Polsce i która zależała tylko od króla i Sejmu, a powstała w 1773 roku. Autor artykułu przywołuje fundamentalne przesłanki Komisji Edukacji Narodowej, która upomniała się o upowszechnienie oświaty szkolnej służącej rozwojowi wykształconych obywateli. Już w XVIII wieku polskie elity zwróciły uwagę na konieczność edukacji obywatelskiej, jeśli państwo ma być zarządzane dla dobra jego obywateli, a nie samej władzy. Autor wykazuje w swojej analizie ewolucji myśli społecznej systematyczny proces odwrotu polskich elit od tak utopijnej idei także w czasach liberalnej demokracji przełomu XX i XXI wieku. Nie ma bowiem możliwości rozwijania społeczeństwa demokratycznego w kraju, w którym w autorytarnym i scentralizowanym systemie szkolnym edukuje się osobowości submisyjne, uległe i bierne społecznie.
Keywords: dobro wspólne; demokracja; szkoła; edukacja; Komisja Edukacji Narodowej