W małżeństwie jak w więzieniu? Sytuacja Żydówek uwięzionych w małżeństwie (agunot) w Państwie Izrael - Kisała, Justyna (Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2021)
Artykuł skupia się na problemie agunot, czyli sytuacji Żydówek, które nie mogą rozwieść się ze swoimi mężami, gdyż odmawiają im oni wręczenia listu rozwodowego, koniecznego do uzyskania rozwodu lub z uwagi na zaginięcie mężów. Ten problem jest szczególnie dostrzegalny w Państwie Izrael, ponieważ Izrael jako deklarowane państwo żydowskie w kwestii małżeństw powierza wyłączną jurysdykcję sądom religijnym. Takie rozwiązanie wyłącza możliwość zawarcia małżeństwa cywilnego. Żydzi muszą zatem poddać się surowym przepisom halachy, stosowanym przez sądy rabinackie podczas zawierania i rozwiązywania małżeństwa. Istnieje także duży problem z egzekwowaniem wyroków tychże sądów orzekających o rozwodzie przy braku zgody mężów na wręczenie listu rozwodowego. Wówczas sąd może pośrednio wpływać na mężów stosując różne kary, nawet karę pozbawienia wolności. Istnieje nawet specjalny wydział przy sądach rabinackich, którego zadaniem jest wykonywanie orzeczeń sądowych. Nierówność stron w sprawach małżeńskich jest niezaprzeczalna. Jednocześnie w swoim ustawodawstwie i ratyfikowanych umowach międzynarodowych Izrael zapewnia gwarancję podstawowych praw człowieka. W praktyce kluczowe jest orzecznictwo Sądu Najwyższego, który dokonuje interpretacji norm prawnych. Artykuł opisuje wskazane powyżej problemy, a także obrazuje, jak Państwo Izrael pomaga agunot mieszkającym za granicą.
Keywords: Agunot; rozwód; odmowa rozwodu; małżeństwo religijne; prawo małżeńskie; judaizm; sąd rabinacki; Sąd Najwyższy Izraela; prawo żydowskie; halacha; prawo izraelskie; Izrael