Aktywizacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami motorycznymi poprzez funkcjonalizację odzieży roboczej - Napieralska, Lidia; Jasińska, Izabela; Śledzińska, Katarzyna; Witczak, Ewa; Jarzyna, Violeta (E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2021)
Zagadnienia związane z problemami osób z niepełnosprawnościami są szeroko dyskutowane, szczególnie w aspekcie poprawy jakości ich życia. Jednym z nich jest aktywizacja zawodowa i zapobieganie wykluczeniu społecznemu poprzez ergoterapię, czyli terapię pracą. W krajach Unii Europejskiej wskaźnik aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych w wieku produkcyjnym wynosi ok. 50%, w Polsce w trzecim kwartale 2020 r. wyniósł 30,9% i ma tendencję wzrostową. Osoby z niepełnosprawnościami motorycznymi mają obniżone możliwości ruchowe ciała, ale mogą wykonywać powtarzalne czynności w zespołach pracujących np. na liniach produkcyjnych. Oferta ubiorów roboczych dostępnych obecnie na rynku dotyczy głównie osób typowych o standardowych wymiarach sylwetek. Funkcjonalizacja tradycyjnej odzieży roboczej poprzez dostosowanie jej do potrzeb osób z niepełnosprawnościami motorycznymi poruszających się na wózku, jak również zwiększenie jej dostępności w ofercie firm odzieżowych może poprawić aktywizację zawodową tej grupy osób. W przypadku zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami jednym z kryteriów organizacji prawidłowego stanowiska pracy jest uwzględnienie przez pracodawcę zasad ergonomii, cech antropometrycznych oraz stopnia dysfunkcji. Funkcjonalna i bezpieczna odzież robocza jest jednym z kryteriów projektowania stanowiska pracy. Koncepcję funkcjonalnej odzieży roboczej opracowano w aspekcie konstrukcyjno-materiałowym, uwzględniając specyfikę sylwetki i potrzeby pracowników z niepełnosprawnościami motorycznymi poruszających się na wózku, realizując proces projektowy w następujący sposób: – analiza dostępnych produktów i ustalenie charakterystyki użytkownika końcowego oraz potrzeb związanych z ubiorem; – opracowanie założeń projektowych w aspekcie konstrukcyjno-materiałowym; – przygotowanie graficzne projektów modeli w ramach określonej kategorii produktów; – analiza konstrukcyjna i technologiczna projektów; – wykonanie prototypów. W celu ustalenia charakterystyki użytkownika końcowego i odbiorców odzieży do krajowych pracodawców skierowano ankietowe badanie środowiskowe dotyczące zatrudniania osób z niepełnosprawnościami. Przeprowadzono rozpoznanie potrzeb w obszarze ubiorów roboczych, zarówno od strony rodzaju wykonywanej pracy, jak również pod kątem samoobsługi pracownika lub pomocy asystenta osoby z niepełnosprawnością przy ubieraniu/rozbieraniu. W pracy przedstawiono projekty graficzne z opracowanej kolekcji ubiorów roboczych dla grupy osób z niepełnosprawnościami motorycznymi poruszających się na wózkach. Zaplanowana ocena środowiskowa ubiorów roboczych przez użytkowników końcowych zweryfikuje opracowane wytyczne ukierunkowane na wdrożenie do produkcji specjalnego ubioru roboczego. Dostępność ubiorów roboczych dla osób z niepełnosprawnościami wpłynie na poprawę aktywizacji i wzmocni terapię poprzez pracę zawodową.
Keywords: osoby z niepełnosprawnościami motorycznymi; ergoterapia; funkcjonalna odzież robocza