Autonomia dziecka w kontekście wolności myśli, sumienia i wyznania dziecka oraz prawa rodziców do wychowania dziecka zgodnie z własnymi przekonaniami – część I - Kędziera, Karolina (E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2021)
Obszar stosunków prawnorodzinnych ma kluczowe znaczenie dla kształtowania się autonomii dziecka. Środowisko rodzinne wpływa na formowanie się indywidualnej osobowości małoletniego i przygotowuje go do samodzielnego funkcjonowania w społeczeństwie po osiągnięciu pełnoletności. Zakres autonomii dziecka, również w zakresie możliwości korzystania z wolności myśli sumienia i wyznania, jest w dużej mierze zdeterminowany zarówno treścią władzy rodzicielskiej, jak i zasadami jej wykonywania określonymi w art. 95 k.r.o. Władza rodzicielska winna być wykonywana z poszanowaniem godności i praw dziecka, zgodnie z dobrem dziecka i interesem społecznym, rodzice zaś przed powzięciem decyzji w ważniejszych sprawach dotyczących dziecka powinni je wysłuchać, jeżeli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwalają oraz uwzględnić w miarę możliwości jego rozsądne życzenia. Takie wykonywanie władzy rodzicielskiej jest przejawem racjonalnego partnerstwa między rodzicami a dziećmi i sprzyja upodmiotowieniu małoletniego. Autonomia ma swój wymiar wewnętrzny (osobisty), który sprowadza się do możliwości przyjmowania przez człowieka własnych reguł postępowania, określonego systemu wartości i światopoglądu, ale także ma wymiar zewnętrzny, który unaoczniany jest poprzez podejmowanie konkretnych działań lub zaniechań. Sprawując pieczę nad osobą dziecka, rodzice podejmują działania wychowawcze kształtujące przede wszystkim autonomię wewnętrzną małoletniego. Wpajają mu określony światopogląd oraz system wartości, zaznajamiając z treścią prawa i zasadami współżycia społecznego. Kierowanie dzieckiem, polegające na decydowaniu o dziecku i za dziecko, do czasu aż nie będzie mogło ono podejmować samodzielnych decyzji, bezpośrednio wpływa na jego autonomię w wymiarze zewnętrznym.
Keywords: autonomia dziecka; władza rodzicielska; wychowanie dzieci; racjonalne rodzicielstwo