Próba monopolizacji handlu ałunem w latach 1460-1478 - Wojciechowski, Rafał (E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2021)
Ałun [ang. alum] to minerał, który w średniowieczu znajdował zastosowanie w różnych dziedzinach wytwórczości, np. przy produkcji szkła, przede wszystkim jednak był niezbędny do utrwalania żywych kolorów w farbiarstwie tkanin. Stanowił on jeden z podstawowych przedmiotów handlu międzynarodowego. Najważniejsze znane wówczas złoża ałunu znajdowały się w Azji Mniejszej. W latach 1275-1455 kontrolowali je Genueńczycy. Po upadku Konstantynopola przeszły pod kontrolę turecką. Z nieuniknionych kłopotów wybawiło jednak chrześcijańskich odbiorców w Europie nieoczekiwane odkrycie złóż ałunu w okolicach miasta Tolfa w Państwie Kościelnym. Papież podjął wówczas próbę ustanowienia monopolu na sprzedaż ałunu. Ważną rolę w tej sprawie odgrywał Bank Medycejski z Florencji. Artykuł przedstawia tę właśnie próbę. Ramy czasowe sięgają od pierwszych wieści o odkryciu nowych złóż ałunu do momentu, gdy papież Sykstus IV pozbawił z przyczyn politycznych Medyceuszy wiodącej roli w handlu ałunem wydobywanym w Państwie Kościelnym. Opierając się na literaturze przedmiotu, autor opracowania przedstawia przebieg wydarzeń oraz własne wnioski dotyczące przede wszystkim procesu uczenia się przez liderów gospodarczych i politycznych w okresie szybkich zmian zachodzących w otaczającej rzeczywistości.
Keywords: handel; monopol; ałun; XV w.; Włochy