Rola sędziowskiej klauzuli sumienia w polskim porządku prawnym - Torbus, Jagoda (E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2020)
Przedmiot badań: Artykuł poświęcony został teoretycznym rozważaniom na temat sędziowskiej klauzuli sumienia. Przedstawiona została w nim definicja „klauzuli sumienia” oraz „sumienia. Dodatkowo wyodrębniono i zestawiono ze sobą podstawowe zasady orzekania. Następnie, przedmiotem badań była analiza możliwego skutku, jaki wiązałby się z wprowadzeniem tytułowej instytucji na wybrane podmioty (sędziego, strony postępowania i społeczeństwo). Cel badawczy: Podstawowym celem pracy było wykazanie potencjalnych korzyści, które wiązałyby się z uznaniem klauzuli sumienia, ponadto unaocznienie konfliktu wartości występujących w obowiązujących zasadach orzekania. Równie ważnym zadaniem było uprawdopodobnienie prawnej możliwości wprowadzenia tej regulacji. Efektem podjętych działań miała być próba ostatecznego opowiedzenia się za lub przeciw uznaniu klauzuli sumienia sędziego. Metoda badawcza: Niniejszy artykuł powstał na podstawie przeglądu prac naukowych z dyskursu prawniczego, ukierunkowanych na problematykę etyczną. Realizacja założonego planu była możliwa dzięki przestudiowaniu: 1) literatury związanej z etyką sędziowską i badaniami na temat klauzuli sumienia, 2) przepisów krajowych i międzynarodowych, odnoszących się w głównej mierze do praw wolnościowych oraz obowiązków sędziego oraz 3) publikacji z zakresu psychologii. Wyniki: Rezultatem pracy było wykazanie znaczącego wpływu sędziowskiej klauzuli sumienia, nie tylko na osobę sędziego, ale także na strony postępowania i społeczeństwo. Uzasadniona została także prawna możliwość wprowadzenia tej regulacji do systemu prawnego. Zakończenie stanowi podsumowanie przeprowadzonych działań i poparcie uznania sędziowskiej klauzuli sumienia.
Keywords: klauzula sumienia; sumienie sędziego; wyłączenie sędziego; bezstronność