Differentiation of criminal responsibility for crimes against property: Theft and Robbery (Article 185, 186 of Criminal Code of Ukraine) - Antonûk, Natalìâ (L'vìvs'kij nacìnal'nij unìversitet ìmenì Ìvana Franka, 2017)
W artykule zbadane zostały cechy charakterystyczne dwóch najbardziej powszechnych przestępstw przeciwko mieniu: kradzieży i rozboju. Ukazano, że w KK Ukrainy odpowiedzialność jest zróżnicowana. Przestępstwo kradzieży cudzego mienia przybiera postać zuchwałą jawną i zwykłą niejawną. Zwykła kradzież ma charakter przestępczy art. 185 KK Ukrainy. Kradzież jawne bez użycia przemocy jest kradzieżą zuchwałą bez przemocy ust. 1 art. 186 KK Ukrainy.Akcent został położony na osobliwości ukraińskiego prawa karnego, a zwłaszcza na to, że odpowiedzialność za zawładnięcie cudzym majątkiem z użyciem przemocy jest zróżnicowana w zależności od zakresu przemocy użytej przez przestępcę. Jeżeli przestępca, chcąc zawładnięć cudzym mieniem, używa przemocy, która nie jest niebezpieczna dla życia bądź zdrowia pokrzywdzonego, wtedy jego działania kwalifikowane są jako kradzież zwykła ust. 2 art. 186 KK Ukrainy. Jednak jeżeli intensywność przemocy używanej przez przestępcę jest o wiele większa, a także jeżeli przestępca, w celu zawładnięcia cudzym mieniem, używa przemocy, która jest niebezpieczna dla życia bądź zdrowia pokrzywdzonego, to w tym wypadku jego działania są kwalifikowane jako rozbój ust. 1 art. 187 KK Ukrainy.W kodeksach karnych obowiązujących w państwach europejskich nie znajdujemy dyferencjacji odpowiedzialności karnej ze względu na intensywność i zakres użytej przez przestępcę przemocy. Takie podejście jest charakterystyczne dla kodeksów karnych obowiązujących w państwach postradzieckich.W artykule dokładnie objaśnione zostało, jakie przestępstwa mogą zostać uznane za niejawne, a jakie za jawne. Podana została lista kryteriów i cech niejawności, które są wyodrębnione w doktrynie ukraińskiego prawa karnego. Istnieją obiektywne i subiektywne kryteria niejawności kradzieży. Pod obiektywnym kryterium należy rozumieć fakt dokonywania przestępstwa pod nieobecność osób, które były świadome faktu kradzieży. Kryterium subiektywne stanowi fakt, że przestępca ma świadomość tajności działania. Kradzież jest tajna, gdy: przestępstwo przeciwko mieniu dokonywane jest pod nieobecność innych osób; kradzież dokonywana jest w obecności innych osób, ale w sposób dla nich niewidoczny; kradzież dokonywana jest w obecności innych osób i te osoby, według przestępcy, są tego nieświadome; kradzież dokonywana jest w obecności osób, które ze względu na swój stan fizyczny albo psychiczny nie są świadome faktu kradzieży mienia osoby małoletnie, psychicznie chore, przebywające w stanie upojenia, osoby, które śpią itp. i przestępca ma tego świadomość; kradzież dzieje się w obecności osób, które uważają, że przestępca działa zgodnie z prawem, co przewiduje przestępca; przestępca uważa, że jego działania są niewidoczne dla innych, jednak pokrzywdzony albo osoby trzecie są świadkami kradzieży, ale przestępca nie jest tego świadomy kradzież jest obserwowana na odległości, np. za pomocą kamery.Autor publikacji zaprezentował znamiona przestępstwa oznaki grabieży połączonej z przemocą, tzn. rozboju. Za przemoc w grabieży należy uznać takie działania, które nie są niebezpieczne dla życia bądź zdrowia pokrzywdzonego uderzenie, cięgi, lekkie urazy, które nie powodują krótkotrwałego zaburzenia zdrowia albo znikomej straty zdolności dopracy; Należy także uznać takie działania, jak pozbawienie wolności; stosowanie wobec pokrzywdzonego – bez jego zgody – środków odurzających, trujących lub substancji silnie działających gazów oraz inne rodzaje przemocy, pod warunkiem, że nie miały one skutków niebezpieczna dla życia bądź zdrowia pokrzywdzonego.Autor wyodrębnił także znamiona przemocy psychicznej w przestępstwie kradzieży.W tym kontekście przemoc psychiczną należy rozumieć jako groźbę użycia przemocy, która jest niebezpieczna dla życia bądź zdrowia pokrzywdzonego.
Keywords: dyferencjacja odpowiedzialności karnej; kradzież; rozbój; mienie; własność; kodeks karny Ukrainy