Odpowiedzialność stron umowy kupna-sprzedaży z tytułu vitia animi - Rominkiewicz, Jarosław (E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2020)
Artykuł poświęcony jest odpowiedzialności stron umowy kupna-sprzedaży z tytułu vitia animi niewolnika będącego przedmiotem tego kontraktu. Actio redhibitoria, której poświęcony został pierwszy tytuł 21. księgi Digestów Justyniańskich, stosowana była przede wszystkim w przypadku chorób i wad cielesnych kupionego niewolnika. Prawnicy okresu klasycznego zwrócili jednak uwagę na fakt, że niewolnicy mogli być dotknięci również vitia animi, czyli różnego rodzaju defektami psychicznymi. Należały do nich przede wszystkim: skłonność do zbiegostwa i włóczęgostwa, popełnienie przez niewolnika przestępstwa, za którym szła odpowiedzialność noksalna jego właściciela, oraz występku zagrożonego karą śmierci, skazanie niewolnika na walkę na arenie z dzikimi zwierzętami, jego skłonności samobójcze oraz inklinacje do popełniania kradzieży. Rozszerzeniem katalogu vitia, będących podstawą odpowiedzialności sprzedawcy, zainteresowani byli szczególnie nabywcy. Stopniowe uwzględnienie w klauzulach gwarancyjnych dodawanych do umowy kupna-sprzedaży również vitia animi, których często nie sposób było dostrzec nawet przy dokładnym zapoznaniu się z towarem, pozwoliło niewątpliwie zmniejszyć ryzyko nabywcy związane z każdą taką transakcją.
Keywords: emptio venditio; vitia animi; edictum de macipiis vendundis; ectio empti; actio redhibitoria