Kształtowanie się koncepcji związku metropolitalnego w Polsce po 1990 roku - Ofiarska, Małgorzata (Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2018)
Od momentu restytucji samorządu terytorialnego w Polsce w 1990 roku jego ustrój podlega określonym procesom ewolucyjnym. Jednym z zasadniczych problemów analizowanych w ostatnich latach jest kwestia ustroju obszarów metropolitalnych, metropolii i aglomeracji (wcześniej dużych miast). Problem jest złożony, o czym świadczą między innymi podejmowane od ćwierćwiecza próby przyjęcia systemowych rozwiązań ustrojowych dla dużych miast i otaczających je gmin. Celem opracowania jest charakterystyka założeń lub projektów ustaw, przygotowywanych z różnych inicjatyw, ukierunkowanych na takie obszary. Prezentowane założenia i projekty były przygotowywane głównie w odpowiedzi na obserwowane doświadczenia funkcjonowania dobrowolnych form współpracy dużych miast i otaczających je gmin wskazujące, że rozwiązania polegające na wykorzystaniu instytucji związku komunalnego nie przynoszą w odniesieniu do dużych miast i obszarów metropolitalnych oczekiwanych rezultatów. Mimo powszechnego przekonania o konieczności przyjęcia rozwiązań ustawowych regulujących w Polsce status prawny obszarów metropolitalnych pierwsza ustawa o związkach metropolitalnych została uchwalona dopiero w 2015 roku, a na jej podstawie nie został utworzony żaden taki związek.
Keywords: obszar metropolitalny; związek metropolitalny; powiat metropolitalny; zespół metropolitalny