Myśl polityczna i prawna Ogyū Soraia - Demiańczuk, Andrzej (Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego, 2019)
Sorai jest jednym z najbardziej znanych myślicieli konfucjańskich okresu Edo. Do jego najważniejszych dzieł należą Bendo (Rozpoznanie Drogi), Benmei (Rozróżnienie nazw), Seidan (Traktat o rządzie), Tōmonsho (Pytania i odpowiedzi) i Taiheisaku (Plan dla epoki wielkiego pokoju). Sorai był surowym krytykiem chińskich i japońskich uczonych neokonfucjańskich. Jego zdaniem pierwotna Droga, będąca dziełem starożytnych królów i przekazana przez Konfucjusza, została wypaczona przez jego uczniów, prowadzących polemikę z przedstawicielami innych szkół. W odróżnieniu od większości filozofów konfucjańskich Sorai dostrzegał istotne znaczenie prawa oraz instytucji politycznych. Uważał, że ważne problemy państwa mogą zostać rozwiązane poprzez regulacje prawne. W realiach japońskich był zwolennikiem silnej władzy szoguna. Postulował również, aby samurajowie mieszkali w swoich lennach, a nie w miastach przyzamkowych. Zalecał podjęcie działań mających na celu ograniczenie wpływów kupców. Opowiadał się zdecydowanie za utrzymaniem i ścisłym przestrzeganiem dziedziczności przynależności klasowej, był jednak przeciwnikiem dziedziczności najwyższych urzędów. Poglądy Soraia budziły liczne kontrowersje. Jego nauczanie zostało również objęte tzw. czystką ery Kansei. Chociaż niektóre pomysły Og yū Soraia były oderwane od realiów społecznych oraz politycznych i z tego powodu niemożliwe do zastosowania, to jego istotny wkład w rozwój myśli politycznej i prawnej okresu Edo jest niezaprzeczalny. Na szczególną uwagę zasługuje docenienie przez niego roli prawa i instytucji jako narzędzi służących zapewnieniu pokoju i stabilności
Keywords: konfucjanizm; Edo; myśl polityczna; Japonia