Konserwatyści a religia : aksjologiczne podstawy zachowawczej myśli politycznej - Chrząszcz, Bartosz (2019)
W referacie, który zostanie przeze mnie zaprezentowany, poruszę problematykę szerokiego związku doktryn konserwatywnych z religią, traktowaną jako ich trwały fundament, skupiając się w szczególności na katolicyzmie. Wychodząc od podjętych w literaturze przedmiotu prób zdefiniowania pojęcia konserwatyzm, podejmowanych przez zachowawców skupionych wokół różnych nurtów, przejdę do zarysowanych przez prof. Bogdana Szlachtę płaszczyzn badawczych pozwalających należycie zobrazować wskazaną w temacie wystąpienia relację. Następnie na przykładzie kliku znanych zachowawców, jak m.in. Joseph de Maistre, Edmund Burke, Juan Donoso Cortés, czy Orestes Brownson, przedstawione zostaną główne spostrzeżenia oraz uzasadnienie dominującej roli religii i doniosłej roli Kościoła w życiu publicznym. Pomimo zasadniczych różnic występujących pomiędzy myślicielami związanymi z analizowanym nurtem światopoglądowym, wyciągnięte zostaną stosunkowo zbieżne konkluzje w obrębie badań mających na celu nie tylko wskazanie związku konserwatyzmu jako takiego z religią, lecz również jego urzeczywistnienie w rządzeniu państwem. Omawianą relację, podążając za Ryszardem Skarzyńskim, w jednym z fragmentów referatu określiłem jako konserwatyzm metafizyczny. Przynależność do wspólnoty skupionej wokół wspólnych wartości, wyróżnienie teologii jako nauki, bez której próżno szukać drogi do osiągnięcia biegłości i doświadczenia, czy wdzięczność oraz obrona dotychczasowego porządku, to tylko niektóre aspekty myśli zachowawczej, będące wynikiem jej związku z religią. Podkreśli to fundament aksjologiczny, jaki religia stanowi dla konserwatyzmu, tworzącego zwarty zespół wartości, w którym wiara zajmuje poczesną pozycję. Referat będzie stanowił odpowiedź na pytania nasuwające się w toku refleksji skupionej wokół tego tematu, w tym zwłaszcza, czy akcenty religijne w kontekście wskazania podstaw ustroju państwowego charakterystyczne były jedynie dla monarchistów, czy też, jaka jest różnica w zakresie wskazania owej relacji pomiędzy tradycjonalistami a reprezentantami konserwatyzmu ewolucyjnego
Keywords: konserwatyzm; religia; myśl polityczna; aksjologia