@misc{Kępa_Mateusz_Polskie_2016, author={Kępa, Mateusz and Marszał, Maciej}, copyright={Copyright by Maciej Marszał, Mateusz Kępa}, address={Wrocław}, howpublished={online}, year={2016}, publisher={E-Wydawnictwo. Prawnicza i Ekonomiczna Biblioteka Cyfrowa. Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego}, language={pol}, abstract={Do istotnych zagadnień w polskiej myśli politycznej okresu międzywojennego był stosunek polskiego Kościoła katolickiego do ruchów totalitarnych kształtujących się po I wojnie światowej. W gronie aktywnych i wybitnych duchownych Kościoła katolickiego w Polsce, którzy zabierali głos w sprawie rodzących się w Europie ruchów i ustrojów totalnych był kardynał prezbiter, senator Rzeczypospolitej Polskiej książe Adam Stefan Sapiecha (1867-1951). Według Sapiehy największym zagrożeniem dla Polski był bolszewizm, który był systemem antychrześcijańskim, propagujący ateizm i idee zniszczenia wszelkich wartości chrześcijańskich oraz samego Boga. Nie godził się on na bolszewickie ujęcie tzw. kwestii społecznej czy socjalnej. Biskup krakowski jawnie sprzeciwiał się koncepcji państwa autorytarnego. Ponadto Sapieha potępiał rodzącą się za sprawą Benito Mussoliniego ideologie włoskiego faszyzmu. Sapieha krytykując nazizm bardzo wyraźnie stawał w obronie chrześcijańskiego wychowania młodego pokolenia Niemców. Z wielkim naciskiem potępiał nową ideologię niemiecką odwołującą się do rasizmu i absolutystycznego traktowania narodu. Twierdził, że nazizm oparty na starogermański wierzeniach jest sprzeczny chrześcijańską wizją człowieka. Sapieha ostrzegał, że rasizm groził w istotę „Boga –Stwórcy” i fałszuje porządek rzeczy. Jego zdaniem nazistowska ideologia była wypaczeniem natury państwa i prawa. W jego ocenie naziści wypaczyli państwo i przeciwstawili je Bogu. Stosunek kardynała Adama Stefana Sapiehy do ideologii faszyzmu, komunizmu, nazizmu, a także wyłonionych z tych ideologii systemów totalitarnych należy stwierdzić, że był on zdecydowanie negatywny. Zarówno komunizm, jak i faszyzm i nazizm godził w duchowe rządy Kościoła katolickiego i był zaprzeczeniem idei sprawiedliwego państwa.}, title={Polskie duchowieństwo katolickie wobec systemów totalitarnych ze szczególnym uwzględnieniem nauczania społecznego kardynała Adama Stefana Sapiehy 1926–1939}, type={tekst}, keywords={Kościół katolicki, totalitaryzm, II Rzeczpospolita, państwo, Adam Stefan Sapieha}, }