@misc{Brzeziński_Dariusz_Myśl_2023, author={Brzeziński, Dariusz}, copyright={Copyright by Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego}, copyright={Copyright by Dariusz Brzeziński}, address={Wrocław}, howpublished={online}, year={2023}, publisher={Instytut Pedagogiki Uniwersytetu Wrocławskiego}, language={pol}, abstract={Problematyka relacji między człowiekiem a środowiskiem pozostaje obecnie jednym z najważniejszych zagadnień podejmowanych tak w naukach przyrodniczych, jak i humanistycznych oraz społecznych. Analizy te skupiają się na kwestii bezprecedensowego wpływu ludzkości na planetę ziemską, pozwalającego zdaniem wielu badaczy wyodrębnić obecnie nowy okres geologiczny. Jest on najczęściej nazywany „antropocenem”, choć stosuje się wobec niego też takie określenia, jak np. „kapitał cen” czy „nekrocen”. Problematyka ta jest także ważnym przedmiotem rozważań podejmowanych w ramach myśli krytycznej. Jej przedstawiciele, z jednej strony, rozwijają refleksję nad zagrożeniami, jakie dla ekosystemu stanowi system kapitalistyczny, cywilizacja technologiczna, czy też kondycja nowoczesna. Z drugiej strony, prowadzą rozpoznania dotyczące zmian, jakie musiałyby zostać wprowadzone we wszystkich tych obszarach, by zbudować bardziej harmonijne relacje między człowiekiem a przyrodą. Analizy te – jak pokazuję w niniejszym artykule – cechuje dialektyka myślenia dystopijnego i utopijnego. Relatywizowanie status quo poprzez ukazywanie przyszłości w bardzo czarnych barwach jest ściśle zespolone z próbami zaszczepienia krytycznej nadziei oraz skłonienia do podjęcia daleko idących zmian w zakresie praktyk społecznych oraz instytucji.}, title={Myśl krytyczna w dobie antropocenu: dialektyka dystopii i utopii}, type={tekst}, doi={https://doi.org/10.34616/149603}, keywords={myśl krytyczna, antropocentryzm, utopia, dystopia, retrotopia, zmiana społeczna}, }